e-Faturada Birim Kodları Nelerdir? C62, KGM ve MTR Ne Anlama Gelir?

e-Fatura birim kodları, fatura satırındaki miktarın hangi ölçüyle satıldığını gösteren uluslararası standart kodlardır. Kodlar UN/ECE'nin 20 No.lu Tavsiyesi'ne dayanır: C62 adet, KGM kilogram, MTR metre demektir. Kod, XML'deki unitCode niteliğine yazılır; GİB'in kabul ettiği listede olmayan bir kod kullanılırsa fatura doğrulama kontrolünden geçmez.

Faturayı ekranda "10 Adet" ya da "25 kg" diye görürsünüz; ama arka plandaki XML'de bu bilgi 10 C62 ve 25 KGM olarak durur. Türkçe "Adet" yazısı, faturanın görüntü şablonunun bu kodu çevirmesiyle oluşur. Bu yüzden ön muhasebe programında birim seçerken yaptığınız tercih, aslında hangi uluslararası kodun faturaya yazılacağını belirler.

Bu yazıda birim kodlarının nerede kullanıldığını, en sık karşılaşılan kodların anlamını, GİB listesi ile UN/ECE listesi arasındaki ilişkiyi, sektöre göre kod seçimini ve yanlış kodun yol açtığı sorunları anlatıyoruz.

e-Fatura Birim Kodu Nedir, Nerede Yazılır?

e-Fatura, GİB'in UBL-TR standardında hazırlanmış bir XML dosyasıdır. Her fatura satırında satılan miktar cbc:InvoicedQuantity elemanında tutulur ve bu elemanın unitCode niteliği miktarın birimini söyler:

<cac:InvoiceLine>
  <cbc:ID>1</cbc:ID>
  <cbc:InvoicedQuantity unitCode="C62">10</cbc:InvoicedQuantity>
  <cbc:LineExtensionAmount currencyID="TRY">1500.00</cbc:LineExtensionAmount>
  ...
</cac:InvoiceLine>

Bu satır "10 adet, toplam 1.500 TL" anlamına gelir. GİB şematronu her InvoicedQuantity elemanında tam bir adet unitCode bulunmasını şart koşar; birimsiz satır kabul edilmez.

Birim kodları yalnızca e-Faturaya özgü değildir. UBL-TR Kod Listeleri kılavuzu, her türlü unitCode niteliğinin aynı listeden alınacağını belirtir. Bu nedenle aynı kodlar şu belgelerde de geçer:

• e-Arşiv Fatura: Aynı UBL-TR yapısını kullanır, satır miktarı yine InvoicedQuantity ile yazılır.
• e-İrsaliye: Sevk edilen miktar DeliveredQuantity elemanında, yine zorunlu bir unitCode ile tutulur.

Faturanın XML'i ile görüntüsü arasındaki ilişkiyi merak ediyorsanız e-Fatura XML dosyası nasıl açılır yazımıza bakabilirsiniz.

C62, KGM ve MTR Ne Anlama Gelir?

C62, UN/ECE listesinde "one" (bir, birim) olarak tanımlanan sayım birimidir; GİB listesinde karşılığı "ADET (UNIT)" olarak yazılır. Kod bir kısaltma değil, UN/ECE listesinin kendi kodlama düzeninden gelir. Bu yüzden "adet" için akla ilk gelen ADET ya da AD değil, C62 kullanılır.

KGM kilogramı, MTR ise metreyi gösterir. Bu iki kod, birimin İngilizce adından (kilogram, metre) türetilmiştir.

KOBİ'lerin en sık kullandığı birim kodları şunlardır:

"GİB görüntüsünde" sütunu, GİB'in UBL-TR paketinde yayımladığı varsayılan görüntü şablonunun (general.xslt) kodu nasıl yazdığını gösterir. Entegratörünüz kendi şablonunu kullanıyorsa ifade farklı olabilir; XML'deki kod ise aynı kalır.

GİB Listesi ile UN/ECE Listesi: Hangi Kodları Kullanabilirim?

Birim kodları iki katmanlıdır ve ikisi de aynı uluslararası kaynağa dayanır:

1. GİB Ölçü Birim Kodları Listesi: UBL-TR Kod Listeleri kılavuzunda yer alan kısa listedir. Kılavuz, unitCode değerinin öncelikle bu listeden alınmasını ister.
2. UN/ECE Tavsiye No. 20 (Rec 20): GİB listesinde bulunmayan birimler bu uluslararası listeden alınır. TNE, CMT, MLT, HUR, DAY, MON ve ANN gibi kodlar GİB'in kısa listesinde yoktur ama bu yolla geçerlidir.

Kullanılabilecek kodların kesin sınırını GİB'in e-Fatura Paketi'ndeki şematron dosyası çizer. Şematronun UnitCodeList değişkeninde 2.150'yi aşkın kod tanımlıdır ve fatura bu listeye göre doğrulanır. Listede olmayan kod, kılavuzda geçse de geçmese de hata verir.

GİB Ölçü Birim Kodları Listesinin tamamı

UBL-TR Kod Listeleri kılavuzunun 27 Temmuz 2026 tarihli 1.43 sürümündeki liste şöyledir:

Kimyasal ağırlık kodlarının çoğu ÖTV ve gümrük gibi özel mevzuata tabi ürünler içindir; sıradan bir ticari satışta ihtiyaç duyulmaz. Liste GİB tarafından zaman zaman güncellendiği için kullanmadan önce GİB e-Belge sitesindeki güncel kılavuz sürümünü kontrol edin.

Sektöre Göre Hangi Birim Kodu Seçilir?

Doğru birim kodu, sektörünüzden çok fiyatı neye göre belirlediğinize bağlıdır. Temel kural şudur: birim fiyat neyin fiyatıysa birim kodu odur. Faturada satır tutarı miktar × birim fiyat olarak hesaplandığı için (varsa iskonto düşülerek), kilosu 80 TL olan bir ürünü C62 ile faturalarsanız miktar ile fiyat birbirini tutmaz.

Hizmet faturalarında en sık yapılan hata, aylık kira ya da saatlik ücret için de alışkanlıkla C62 seçmektir. Şematron bunu reddetmez; ancak alıcının muhasebe sistemi faturayı otomatik işlerken "12 adet kira" gibi anlamsız bir kayıt oluşabilir. Aylık bir bedel için MON, saatlik ücret için HUR daha doğru bir kayıt sağlar.

Koli, Paket ve Kutu İçin Hangi Kod Kullanılır?

Koli, kutu ve paket aslında bir ölçü birimi değil, ambalaj türüdür. UBL-TR bu ayrımı yapar: ambalaj türleri PackagingTypeCode elemanında ayrı bir "Paket/Kap Cins Kodları" listesiyle tutulur (BX kutu, CR kasa, SA çuval, DK karton kasa gibi).

Uygulamada durum biraz daha karışıktır. Şematron listesinde BX ve PA kodları hâlâ tanımlıdır ve GİB'in varsayılan görüntü şablonu bunları "Kutu" ve "Paket" olarak gösterir. Ancak bu iki kod GİB'in ölçü birim listesinde yer almaz ve UN/ECE'nin güncel Rec 20 listesinde de bulunmaz. Yani faturanız GİB'den geçer, ama alıcının yazılımı kodu tanımayabilir.

Koli bazında satış yapıyorsanız en sorunsuz yol şunlardan biridir:

• Adetle faturalayın: 10 koli × 12 adet ise 120 C62 yazın, birim fiyatı adet başına verin. Alıcının stok kaydı da adet üzerinden tutulduğu için mutabakat kolaylaşır.
• Koliyi ürün olarak tanımlayın: Stok kartında ürünü "Su 0,5 L – 12'li koli" gibi adlandırın ve C62 ile satın. Bu durumda "1 adet" bir koli anlamına gelir.

Hangisini seçerseniz seçin, aynı ürün için e-İrsaliye ve faturada aynı birimi kullanın.

Yanlış Birim Kodu Kullanılırsa Ne Olur?

Yanlış kodun etkisi, kodun şematron listesinde olup olmamasına göre değişir.

Listede olmayan kod: fatura gönderilemez

Şematron listesinde bulunmayan bir değer yazıldığında fatura şu hatayla durur:

Geçersiz unitCode niteliği : 'ADET'. Geçerli değerler için kod listesine bakınız.

Bu hata, fatura GİB'e ulaşmadan önce entegratörde veya GİB'in ilk kontrolünde alınır. Sık görülen nedenler:

• Türkçe kısaltma yazmak: ADET, KG., MT, PAKET gibi değerler listede yoktur.
• Küçük harf kullanmak: Kontrol büyük-küçük harfe duyarlıdır; c62 veya kgm geçmez.
• Boşluk veya nokta eklemek: C 62 ya da KGM. geçersizdir.
• Birimi boş bırakmak: InvoicedQuantity elemanında unitCode bulunmazsa ayrı bir hata alınır.

Bu tür hatalar genellikle yazılımda birimleri elle tanımlarken ya da Excel'den toplu ürün aktarırken ortaya çıkar.

Listede olan ama yanlış kod: fatura geçer, sorun sonra çıkar

Daha sinsi olan, geçerli ama yanlış anlamdaki koddur. Şematron yalnızca kodun listede olup olmadığına bakar, ürününüzle uyumlu olup olmadığını bilmez:

• AD geçerli bir koddur ama "adet" değil, bilişimdeki byte birimidir. "Adet"i AD diye kısaltan bir fatura sorunsuz gönderilir.
• KGS kilogram değil, "saniyede kilogram"dır. Kilogram için tek doğru kod KGM'dir.
• NIU, H87 ve EA da sayım birimleridir ve şematrondan geçer; ancak GİB'in varsayılan görüntü şablonunda bu kodların Türkçe karşılığı tanımlı değildir. Bu şablonla görüntülenen faturada miktarın yanındaki birim boş kalabilir. "Adet" için GİB listesindeki C62'yi kullanmak en güvenli tercihtir.

Yanlış kodlu bir fatura alıcının sisteminde yanlış stok hareketi, irsaliye–fatura uyuşmazlığı ve mutabakat farkı doğurur. Fatura alıcıya ulaştıktan sonra fark edilirse düzeltme yolu senaryoya ve süreye bağlıdır; TİCARİ faturada alıcı ret yanıtı verebilir, diğer durumlarda iptal veya itiraz süreci işletilir. Ayrıntılar için e-Faturaya itiraz ve iptal yazımıza bakabilirsiniz.

"Birim Kodu" ile Fatura Numarasındaki Birim Kodunu Karıştırmayın

e-Belge dünyasında "birim kodu" ifadesi iki farklı şey için kullanılır:

• Ölçü birim kodu: Bu yazının konusu olan C62, KGM, MTR gibi kodlar; satırdaki miktarın birimini gösterir.
• Fatura numarasındaki birim kodu: 16 haneli e-Fatura ve e-Arşiv numarasının başındaki, işletmenin serbestçe belirlediği 3 karakterlik ön ektir (örneğin ABC2026000000001 numarasındaki ABC).

İkincisi hakkında ayrıntı için e-Arşiv fatura sorgulama yazımızdaki numara yapısı bölümüne göz atabilirsiniz.

Birim Kodlarını Yazılımda Doğru Yönetmek

Birim kodu hatalarının çoğu fatura anında değil, stok kartı açılırken yapılır. Ürün tanımlanırken seçilen birim, o ürünün her faturasına ve irsaliyesine taşınır. Bu yüzden:

• Birimleri bir kez, doğru tanımlayın. Yazılımınızda "Adet → C62", "Kilogram → KGM" eşleşmesinin yapıldığından emin olun; Türkçe adın XML'e olduğu gibi yazılmadığını kontrol edin.
• Excel'den toplu aktarımda birim sütununu kontrol edin. "Ad.", "adet", "ADET" gibi farklı yazımlar aynı ürünün farklı birimlerle açılmasına yol açar.
• Satın alma ve satış birimini ayırın. Kolide alıp adetle satıyorsanız stok kartında çevrim oranını tanımlayın; aksi hâlde stok alışta koli, satışta adet olarak karışır. Stok takibini tek bir temel birim üzerinden yürütmek bu karmaşayı önler.
• İlk faturayı XML'den kontrol edin. Yeni bir birim tanımladığınızda kesilen ilk faturanın XML'inde unitCode değerine bir kez bakmak, aylarca sürecek bir hatanın önüne geçer.

Birim kodlarının doğru eşlendiği bir ön muhasebe programı ve özel entegratör altyapısı, bu kontrollerin çoğunu fatura kesilmeden önce yapar.

Sık Sorulan Sorular

e-Faturada "adet" için hangi kod kullanılır?

C62. GİB'in ölçü birim listesinde "ADET (UNIT)" karşılığıyla yer alır ve varsayılan görüntü şablonunda "Adet" olarak gösterilir. NIU ve H87 de sayım birimidir ve şematrondan geçer, ancak GİB listesinde yer almazlar.

KGM ile KG aynı şey mi?

Hayır. Kilogramın kodu KGM'dir. KG şematron listesinde tanımlı olduğu için hata vermez; ancak ne GİB'in ölçü birim listesinde ne de UN/ECE'nin güncel listesinde kilogram karşılığı olarak yer alır. Kilogram bazlı satışlarda her zaman KGM kullanın.

e-Arşiv faturada da aynı birim kodları mı kullanılır?

Evet. e-Arşiv fatura da UBL-TR formatında düzenlenir ve aynı unitCode listesine tabidir. e-İrsaliyedeki sevk miktarı da aynı kodlarla yazılır.

Hizmet faturasında birim kodu ne olmalı?

Ücretin neye göre belirlendiğine bakın. Götürü bedelli tek seferlik hizmet C62 (1 adet), saatlik ücret HUR, aylık bedel MON, yıllık sözleşme ANN ile faturalanır.

Birim kodu listesi değişir mi?

GİB, UBL-TR Kod Listeleri kılavuzunu ve e-Fatura Paketi'ndeki şematronu düzenli olarak günceller. Ölçü birim listesi de bu güncellemelerle değişebildiği için kullandığınız kodu GİB e-Belge sitesindeki güncel kılavuzdan teyit etmek en sağlıklı yoldur.

Faturayı yanlış birim koduyla kestim, ne yapmalıyım?

Fatura GİB'den geçmediyse kodu düzeltip yeniden gönderin. Geçtiyse senaryoya göre ret, iptal veya itiraz yolunu kullanın; 8 günlük süre bu işlemlerde belirleyicidir. Aynı hatanın tekrarlanmaması için ürünün stok kartındaki birim eşleşmesini de düzeltin.

Özetle

• Birim kodu, e-Fatura XML'inde InvoicedQuantity elemanının unitCode niteliğine yazılır ve her satırda zorunludur.
• C62 adet, KGM kilogram, MTR metre demektir; kodlar UN/ECE Rec 20 listesine dayanır.
• Önce GİB Ölçü Birim Kodları Listesi, orada yoksa UN/ECE Rec 20 kullanılır; kesin sınırı GİB şematronundaki kod listesi çizer.
• Kodu fiyatlandırma birimine göre seçin: kilo fiyatıysa KGM, saat ücretiyse HUR, aylık bedelse MON.
• ADET, kgm gibi değerler "Geçersiz unitCode" hatası verir; AD veya KGS gibi kodlar ise geçer ama yanlış anlama gelir.
• Koli ve paket bir ambalaj türüdür; mümkünse adetle ya da koliyi ürün olarak tanımlayıp C62 ile faturalayın.

Kaynaklar

• GİB — UBL-TR 1.2.1 Kılavuzları — "UBL-TR Kod Listeleri – V 1.43" (27.07.2026), bölüm 1.5 InvoicedQuantity ve Ölçü Birim Kodları Listesi; bölüm 1.13 Paket/Kap Cins Kodları
• GİB — e-Fatura Paketi — schematron/UBL-TR_Codelist.xml (UnitCodeList) ve UBL-TR_Common_Schematron.xml (GeneralUnitCodeCheck, InvoicedQuantityCheck)
• GİB — UBL-TR 1.2.1 Paketi — örnek fatura XML'leri ve varsayılan görüntü şablonu general.xslt
• GİB — e-Fatura mevzuat ve kılavuzlar sayfası
• Peppol — UN/ECE Recommendation 20 kod listesi — C62, KGM, MTR, AD, KGS ve diğer kodların uluslararası tanımları