İthalat yapan işletmeler için 2026 yılı, sessiz ama sonuçları ağır bir yükümlülükle geldi. Ocak ayında yayımlanan bir tebliğ, ithalatta gözetim, korunma önlemi ve anti-damping uygulamaları nedeniyle indirim hakkı kaldırılan KDV'nin doğru şekilde beyan edilip edilmediğinin altı aylık dönemler hâlinde vergi dairesine kanıtlanmasını zorunlu kıldı.
Bu yükümlülüğün ilk uygulama dönemi 2026'nın Ocak–Haziran dönemi. Takvim başlangıçta 31 Temmuz 2026 olarak belirlenmişti; Gelir İdaresi Başkanlığı bir sirkülerle Özel Amaçlı YMM Raporunun ibraz süresini 31 Ağustos 2026 Pazartesi günü sonuna kadar uzattı.
Kritik ayrıntı şu: uzatma yalnızca YMM raporunu kapsıyor. Eşik altında kalan ve rapor yerine yazılı bildirim verecek mükellefler için süre uzatılmadı, 31 Temmuz 2026'da doldu.
Bu rehberde düzenlemenin dayanağını, hangi KDV'nin indirilemediğini, eşik hesabının nasıl yapıldığını, rapor ve bildirim ayrımını, ibraz edilmemesinin sonuçlarını ve muhasebe tarafındaki karşılığını ele alıyoruz.
Kökeni: 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
Konu 2026'da başlamadı. Dayanak, 24 Kasım 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı. Bu Karar, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 36'ncı maddesindeki yetkiye dayanılarak, ithalatta belirli uygulamalar nedeniyle ödenen KDV'nin indirim hakkını kaldırdı.
Hangi uygulamalar? Üç başlık var:
- İthalatta gözetim uygulaması — İthal eşyanın beyan edilen değeri idarenin belirlediği birim kıymetin altındaysa, ithalatçı gözetim belgesi almak ya da farkı gümrük beyannamesinde "yurt dışı gider" olarak beyan edip üzerinden vergi ödemek arasında seçim yapar. Uygulamada ikinci yol çok yaygın.
- İthalatta korunma önlemleri — Yerli üreticiyi korumak amacıyla uygulanan ek mali yükümlülükler ve ilave gümrük vergisi.
- İthalatta haksız rekabetin önlenmesi — Dampinge karşı vergi ve telafi edici vergiler.
Bu uygulamaların ortak özelliği, KDV matrahını eşyanın gerçek bedelinin üzerine çıkarması. 7846 sayılı Karar da tam olarak bu artış tutarına isabet eden KDV'nin indirimini yasakladı.
Gözetime tabi eşya listesi zamanla genişledi; pratikte en çok karşılaşılan gruplar demir-çelik ürünleri, plastik ve kauçuk mamulleri, tekstil ürünleri, elektronik eşya, kimyasallar ve bazı tarım ürünleri. Eşyanızın gözetim kapsamında olup olmadığı GTİP bazında değiştiği için bu kontrolü her ithalatta ayrıca yapmak gerekiyor.
57 Seri No.lu Tebliğ ne getirdi?
Karar 2023'te yürürlüğe girmesine rağmen uygulamanın ayrıntıları uzun süre tebliğ düzeyinde açıklanmadı. Bu boşluk, 31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 57 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliği ile kapatıldı.
Tebliğ, KDV Genel Uygulama Tebliği'ne (III/C-2.6.) bölümünü ekledi ve iki şey yaptı:
- İndirilemeyecek KDV'nin nasıl hesaplanacağını örnekle gösterdi.
- Bu hesabın doğru yapıldığının altı aylık dönemler hâlinde vergi dairesine kanıtlanmasını zorunlu kıldı.
Hangi KDV indirilemez, hangisi indirilir?
Tebliğin (III/C-2.6.1.) bölümündeki ifade net:
"7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre, ithalatta gözetim uygulaması, ithalatta korunma önlemleri ve ithalatta haksız rekabetin önlenmesine ilişkin mevzuat kapsamında ithal edilen malların KDV matrahında bu uygulamalar nedeniyle ortaya çıkan artış tutarları ile bu artış tutarlarına ilişkin her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün değildir."
"Ancak, söz konusu uygulamalar kapsamında ithal edilen mallara ilişkin KDV matrahında bu uygulamalar dışında kalan bedeller ile bu bedellere ilişkin her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen KDV'nin indirim konusu yapılması mümkündür."
Yani ithalatta ödediğiniz KDV'nin tamamı yanmıyor. Beyannamedeki KDV'yi ikiye bölmeniz gerekiyor: eşyanın gerçek bedeline (CIF) isabet eden kısım indirilebilir, gözetim/korunma önlemi nedeniyle oluşan artışa isabet eden kısım indirilemez.
Tebliğdeki resmî hesaplama örneği
Tebliğ konuyu şu örnekle açıklıyor: (A) A.Ş., gözetim uygulaması kapsamında CIF bedeli 4.000.000 TL, gözetim bedeli 10.000.000 TL olan bir ürün ithal ediyor. Ürüne %10 gümrük vergisi (GV), %15 ilave gümrük vergisi (İGV) ve %20 KDV uygulanıyor. Gözetim nedeniyle oluşan ve tevsik edilemeyen fark, gümrük beyannamesinde yurt dışı gider olarak beyan ediliyor.
Gümrükte ödenen toplam KDV:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Gümrük vergisi matrahı | 10.000.000 TL |
| Gümrük vergisi (%10) | 1.000.000 TL |
| İlave gümrük vergisi (%15) | 1.500.000 TL |
| KDV matrahı | 12.500.000 TL |
| Ödenen KDV (%20) | 2.500.000 TL |
İndirilemeyecek kısım:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Yurt dışı gider (10.000.000 − 4.000.000) | 6.000.000 TL |
| Yurt dışı gidere isabet eden GV (%10) | 600.000 TL |
| Yurt dışı gidere isabet eden İGV (%15) | 900.000 TL |
| İndirilemeyecek KDV matrahı | 7.500.000 TL |
| İndirilemeyecek KDV (%20) | 1.500.000 TL |
İndirilebilecek kısım:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| CIF bedeli | 4.000.000 TL |
| CIF üzerinden GV (%10) | 400.000 TL |
| CIF üzerinden İGV (%15) | 600.000 TL |
| İndirilecek KDV matrahı | 5.000.000 TL |
| İndirilecek KDV (%20) | 1.000.000 TL |
Tabloların anlattığı tablo şu: 2.500.000 TL'lik gümrük KDV'sinin 1.500.000 TL'si, yani %60'ı indirilemiyor. Gözetim farkı CIF bedelinin iki buçuk katı olduğu için indirim hakkı kaybı da orantısız büyüyor. Bu, KDV hesabının rutin bir "matrah × oran" işleminden çıkıp maliyet planlamasının parçası hâline geldiği nokta.
Bildirim mi, Özel Amaçlı YMM Raporu mu?
Tebliğ, yukarıdaki ayrımın doğru yapıldığının kanıtlanmasını mükellefin büyüklüğüne göre iki farklı usule bağladı. Ayıran kriter, altı aylık dönemdeki ithalat bedeli.
| Altı aylık ithalat bedeli | Yükümlülük |
|---|---|
| 2.600.000 TL'yi aşmıyorsa | Vergi dairesine yazılı bildirim |
| 2.600.000 TL'yi aşıyorsa | Özel Amaçlı YMM Raporu ibrazı |
Eşiği doğrudan tebliğ metni yazmıyor; tebliğ, 46 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği'nin 3'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirlenen tutara atıf yapıyor. Bu, indirimli orana tabi teslimlerde KDV iadesi için YMM tasdik raporu haddi olarak kullanılan tutar ve 2026 yılı için 2.600.000 TL.
Eşik her yıl güncellenebildiği için, gelecek dönemlerde GİB'in yayımladığı güncel YMM tasdik hadleri tablosunu kontrol etmek gerekiyor.
"İthalat bedeli" tam olarak ne?
Tebliğdeki "ithalat bedeli" ifadesi ne KDV Kanunu'nda ne de gümrük mevzuatında tanımlı olduğu için, ilk uygulama döneminde meslek camiasında ciddi bir tereddüt yaşandı: eşik, şirketin tüm ithalatı üzerinden mi hesaplanacaktı, yoksa yalnızca 7846 kapsamındaki ithalat üzerinden mi? Hesap CIF bedeliyle mi, gümrük vergisi matrahıyla mı, KDV matrahıyla mı yapılacaktı?
Gelir İdaresi Başkanlığı, 29 Temmuz 2026 tarihli duyurusu ile bu soruyu yanıtladı: eşik hesabında dikkate alınacak ithalat bedeli, gözetim, korunma önlemleri ve haksız rekabetin önlenmesi mevzuatının uygulanması sonucu beyana esas olan KDV matrahı.
Bunun iki pratik sonucu var:
- Eşik, şirketin toplam ithalat hacmi değil, yalnızca 7846 kapsamına giren işlemler üzerinden hesaplanıyor. Yıllık 50 milyon TL ithalat yapan ama gözetime tabi eşyada altı ayda yalnızca 1,5 milyon TL matrahı olan bir şirket rapor değil bildirim verecek.
- Ölçü CIF bedeli değil, gözetim farkı dâhil KDV matrahı. Gözetim farkı matrahı şişirdiği için eşiği aşmak, sadece mal bedeline bakıldığında sanıldığından kolay.
Tam tasdik sözleşmesi olanlar için istisna
Tebliğ önemli bir muafiyet tanıyor:
"Süresinde düzenlenen tam tasdik raporunun bulunması halinde, bu raporda 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında gerçekleştirilen ithalata ilişkin ödenen KDV'nin indirim konusu yapılıp yapılmadığına yönelik açıklama bulunması halinde Özel Amaçlı YMM Raporu ibrazına gerek bulunmamaktadır."
Muafiyetin iki koşulu var ve ikisi birlikte aranıyor:
- İthalatın yapıldığı yıl için süresinde düzenlenmiş bir tam tasdik sözleşmesi bulunması,
- Tam tasdik raporunda 7846 kapsamındaki ithalata ilişkin KDV'ye dair açık bir değerlendirme yer alması.
İkinci koşul kolayca atlanabiliyor. Tam tasdik sözleşmeniz var diye rahatlamayın; YMM'nizle konuşup bu konunun rapora ayrı bir bölüm olarak girmesini teyit ettirin. Sözleşme var ama raporda ilgili açıklama yoksa muafiyet işlemiyor.
Takvim: hangi dönem, hangi tarih?
Tebliğ dönemleri takvim yılının altışar aylık dilimleri olarak belirledi ve ibraz süresini "altışar aylık dönemleri izleyen ayın sonu" olarak tanımladı.
| Dönem | Normal son gün | Notlar |
|---|---|---|
| 2026 Ocak–Haziran | 31 Temmuz 2026 | YMM raporu için 31 Ağustos 2026'ya uzatıldı; bildirim için uzatma yok |
| 2026 Temmuz–Aralık | 31 Ocak 2027 | 31 Ocak 2027 Pazar gününe düştüğü için pratikte 1 Şubat 2027 Pazartesi |
| 2027 Ocak–Haziran | 31 Temmuz 2027 | — |
KDV Sirküleri/71 ile gelen bir ay
Gelir İdaresi Başkanlığı, 27 Temmuz 2026 tarihli ve KDV-71/2026-1 sayılı Katma Değer Vergisi Sirküleri/71 ile 2026'nın ilk altı aylık dönemine ilişkin Özel Amaçlı YMM Raporlarının ibraz süresini, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227'nci maddesine istinaden 31 Ağustos 2026 tarihine uzattı.
Sirkülerin muhatabı sınırlı. Uzatmadan yararlanan mükellef profili şu üç şartı birlikte taşıyor:
- 2026'nın ilk altı ayında (1 Ocak – 30 Haziran 2026) 7846 sayılı Karar kapsamında ithalat yapmış olmak,
- Bu dönemdeki kapsam içi ithalat bedeli 2.600.000 TL'yi aşmak,
- 2026 yılı için süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmamak.
Eşiğin altında kalıp yazılı bildirim verecek mükellefler bu uzatmanın dışında. GİB 29 Temmuz 2026 duyurusunda bunu açıkça belirtti: bildirim süresi uzatılmadı ve 31 Temmuz 2026'da doldu. Bu tarihi kaçırdıysanız, gecikmeli de olsa bildirimi vergi dairenize vermeniz ve durumu mali müşavirinizle değerlendirmeniz yerinde olur.
İbraz edilmezse ne olur?
57 Seri No.lu Tebliğ, rapor ibraz edilmemesine bağlı özel bir ceza öngörmüyor. Ancak yaptırım yok anlamına gelmiyor; sonuç doğrudan VUK'un mükerrer 227'nci maddesinden doğuyor.
Maddenin ilgili hükmü şöyle işliyor:
- Tasdik raporunun zamanında ibrazı şart.
- Zamanında ibraz edilmezse, mükellefe tebliğ edilmek şartıyla 60 günlük bir mühlet verilir.
- Rapor bu süre içinde de ibraz edilmezse mükellefler tasdike konu haktan yararlanamazlar.
Bu düzenlemede "tasdike konu hak", 7846 kapsamındaki ithalata ilişkin KDV'nin indirilebilir kısmıdır. Yani rapor hiç verilmezse riske giren tutar, yukarıdaki örnekte indirim hakkı korunan 1.000.000 TL'lik kısım. Bunun üzerine, indirim reddine bağlı olarak:
- Tarh edilecek KDV aslı,
- VUK 341 ve 344 kapsamında vergi ziyaı cezası,
- VUK 112 uyarınca gecikme faizi
gündeme gelir. Ayrıca devam eden bir KDV iade süreciniz varsa, bu eksikliğin iade talebinizin sonuçlanmasını geciktirmesi kuvvetle muhtemel.
Kısacası: tebliğ ceza yazmıyor ama mükerrer 227 hak kaybı yazıyor. İkisi arasındaki fark, ceza ödemekle indirim hakkını tamamen kaybetmek arasındaki fark kadar.
Muhasebe tarafı: indirilemeyen KDV nereye yazılır?
İndirim hakkı kaldırılan KDV, işletmenin cebinden çıkmış gerçek bir maliyet. Bunun akıbeti, ithal edilen şeyin ne olduğuna göre değişiyor:
- Emtia (ticari mal, hammadde) ithalatında: İndirilemeyen KDV, VUK'un maliyet bedeli hükümleri gereği stok maliyetine eklenir. Bu, satılan malın maliyetini yükseltir; brüt kârınız ithalat anında değil satış anında etkilenir. Stok değerleme yönteminizin FIFO mu ağırlıklı ortalama mı olduğu, bu maliyetin hangi dönemin kârına gireceğini belirler.
- Amortismana tabi iktisadi kıymet (makine, teçhizat) ithalatında: İndirilemeyen KDV maliyete eklenip amortisman yoluyla itfa edilebilir ya da doğrudan gider yazılabilir. Burada mükellefin tercih serbestisi bulunuyor.
Her iki durumda da kurumlar vergisi matrahından düşülebilir bir kalem doğuyor. Ancak dikkat: KDV indirimi birebir azalırken, gider/maliyet yazımı yalnızca kurumlar vergisi oranı kadar bir fayda üretiyor. 1.500.000 TL indirim hakkı kaybının vergi kalkanı, %25 oran varsayımıyla 375.000 TL civarında kalıyor. Aradaki fark, doğrudan nakit maliyetiniz.
Bu nedenle gözetime tabi eşyada fiyatlama yaparken indirilemeyen KDV'yi bir "vergi" değil, birim maliyet kalemi olarak modellemek gerekiyor. Ürün maliyet hesabınızı bu kalemi içermeyecek şekilde kurduysanız, kâr marjınızı olduğundan yüksek görüyorsunuz.
Rapora hazırlanırken YMM'nizin isteyeceği belgeler
Özel Amaçlı YMM Raporu, gümrükte ödenen KDV'nin beyannamede doğru ayrıştırıldığını beyanname–beyanname eşleştirmesiyle kanıtlamak zorunda. Dolayısıyla döneme ait şu setin eksiksiz olması gerekiyor:
- Gümrük beyannamelerinin tamamı (kapsam içi ve kapsam dışı ayrımı yapılabilecek şekilde), GTİP bazında.
- Beyannamelerde yurt dışı gider olarak beyan edilen gözetim farkı tutarları.
- Her beyanname için GV, İGV, ek mali yükümlülük, dampinge karşı vergi ve telafi edici vergi dökümü.
- Gümrükte ödenen KDV tutarları ve ödeme belgeleri.
- Her beyanname için indirilecek / indirilemeyecek KDV ayrıştırma tablosu.
- İlgili dönem KDV beyannameleri ve indirilecek KDV listeleri.
- Muhasebe kayıtları: indirilemeyen KDV'nin maliyete mi giderleştirildiğine mi aktarıldığını gösteren fişler.
Bu setin en zor kısmı ilk maddesi. Gözetim kapsamının GTİP bazında ve dönem dönem değişmesi, geçmişe dönük tespiti zahmetli hâle getiriyor. Beyanname verilerini ithalat anında ön muhasebe programınıza kapsam etiketiyle işlemek, altı ay sonra yaşanacak arkeoloji çalışmasını ortadan kaldırıyor.
Yapılacaklar listesi
- Kapsam tespiti: 1 Ocak – 30 Haziran 2026 döneminde yaptığınız ithalatları listeleyin; hangilerinin gözetim, korunma önlemi veya anti-damping kapsamında olduğunu GTİP bazında işaretleyin.
- Eşik hesabı: Yalnızca kapsam içi işlemlerin KDV matrahını toplayın. 2.600.000 TL'nin altında mı, üstünde mi?
- Eşiğin altındaysanız: Bildirim süresi 31 Temmuz 2026'da doldu. Verdiyseniz dosyalayın, vermediyseniz mali müşavirinizle gecikmeli bildirimi görüşün.
- Eşiğin üstündeyseniz: Tam tasdik sözleşmenizi kontrol edin. Sözleşme varsa YMM'nizden raporda 7846 açıklamasının yer aldığını teyit alın; yoksa 31 Ağustos 2026'ya kadar Özel Amaçlı YMM Raporunu ibraz edin.
- Ayrıştırmayı doğrulayın: Beyannamelerdeki indirilecek KDV tutarlarının, tebliğdeki yönteme göre hesaplanan indirilebilir kısımla eşleştiğini kontrol edin. Fazla indirim varsa düzeltme beyannamesi gerekebilir.
- Muhasebeyi hizalayın: İndirilemeyen KDV'nin emtiada maliyete, ATİK'te tercih ettiğiniz yönteme göre kaydedildiğini teyit edin.
- İkinci dönemi şimdiden kurun: Temmuz–Aralık 2026 dönemi için son gün 31 Ocak 2027 (pratikte 1 Şubat 2027). Beyanname kapsam etiketlemesini bu dönem için baştan işletin.
Sık sorulan sorular
Gümrükte ödediğim KDV'nin tamamı mı indirilemiyor? Hayır. Eşyanın gerçek bedeline (CIF) ve bu bedele isabet eden vergi, resim, harç ve paylara ait KDV indirilebilir. İndirim yasağı yalnızca gözetim/korunma önlemi/anti-damping nedeniyle matrahta oluşan artışa isabet eden kısım için geçerli.
Gözetim belgesi alarak ithalat yaptım, kapsamda mıyım? İndirim yasağı, bu uygulamalar nedeniyle KDV matrahında ortaya çıkan artış tutarlarını hedefliyor. Gözetim belgesi alıp beyan değeriniz üzerinden normal şekilde vergilendirildiyseniz matrahta bu nedenle bir artış oluşmaz. Buna karşılık ilave gümrük vergisi, dampinge karşı vergi veya ek mali yükümlülük ödediyseniz kapsam yeniden gündeme gelir. Beyanname bazında değerlendirmek gerekiyor.
Hiç ithalatım yoksa bildirim vermem gerekiyor mu? Yükümlülük, 7846 sayılı Karar kapsamında ithalat yapan mükellefler için öngörülmüş. Dönem içinde kapsama giren hiçbir işleminiz yoksa bildirim veya rapor yükümlülüğü doğmaz.
Tam tasdik sözleşmem var, hiçbir şey yapmam gerekmiyor mu? Sözleşmenin süresinde düzenlenmiş olması yeterli değil; tam tasdik raporunda 7846 kapsamındaki ithalata ilişkin KDV'nin indirim konusu yapılıp yapılmadığına dair açıklama da bulunmalı. YMM'nizden bunu yazılı olarak teyit alın.
31 Ağustos'u kaçırırsam ne olur? VUK mükerrer 227 uyarınca, tebliğ edilmek şartıyla 60 günlük ek mühlet verilir. Rapor bu sürede de ibraz edilmezse tasdike konu haktan, yani kapsam içi ithalata ilişkin KDV indiriminden yararlanamazsınız. Buna vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi eklenir.
Bildirimi hangi kanaldan vereceğim? Tebliğ ve duyuru "bağlı bulunulan vergi dairesine" ifadesiyle yetiniyor, standart bir elektronik form öngörmüyor. Uygulamada bildirim, kapsam içi beyannameleri ve indirilmeyen KDV tutarlarını gösteren bir dilekçe ekiyle vergi dairesine veriliyor. Kanal ve format konusunda bağlı olduğunuz vergi dairesinin yönlendirmesini almanız en güvenli yol.
İndirilemeyen KDV'yi iade alabilir miyim? Hayır. İndirim hakkı kaldırılan bir KDV, iade hesabına da giremez. Telafi yolu yalnızca gider veya maliyet yazımıdır.
Kaynaklar
- 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı — 24/11/2023 tarihli ve 32379 sayılı Resmî Gazete
- Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 57) — 31/1/2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazete; KDV GUT (III/C-2.6.) ve (III/C-2.6.1.) bölümleri
- Gelir İdaresi Başkanlığı, 27/7/2026 tarihli ve KDV-71/2026-1 sayılı Katma Değer Vergisi Sirküleri/71 — alomaliye.com
- Gelir İdaresi Başkanlığı, 29/7/2026 tarihli 7846 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Kapsamında İndirimi Kabul Edilmeyen Katma Değer Vergisi Bildirimine İlişkin Duyuru — alomaliye.com
- Gelir İdaresi Başkanlığı, YMM Tasdik Hadleri — 2026 Yılı İçin Uygulanacak Tutarlar — gib.gov.tr
- 46 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği, madde 3/1-a
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, mükerrer madde 227
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, madde 36 ve madde 58
Eşik tutarları, süreler ve gözetim kapsamındaki eşya listeleri idari düzenlemelerle değişebilir. Rapor veya bildirim öncesinde GİB'in güncel duyurularını kontrol etmenizi, beyanname bazlı ayrıştırma için YMM ve mali müşavirinizle çalışmanızı öneririz.