Sanal POS Bloke Süresi Nedir? Tahsilat Ne Zaman Hesaba Geçer?

Sipariş geldi, kart provizyonu onaylandı, müşteriye "ödemeniz alındı" ekranı gösterildi, ürün kargolandı. Ama banka hesabınıza bakınca para yok. Bu, sanal POS ile satış yapan hemen her işletmenin ilk aylarda yaşadığı ve nakit akışını en çok şaşırtan durumdur.

Sebebi genellikle bir arıza değildir: bloke süresi (piyasada sıkça valör de denir). Kartlı bir ödemede işlemin onaylanması ile tutarın işletmenin hesabında kullanılabilir hale gelmesi aynı an değildir; arada bankalar arası takas, üye işyeri hakedişi ve sözleşmeyle belirlenmiş bir bekleme süresi vardır.

Bu yazıda bloke süresinin ne olduğunu, mevzuatın hangi süreleri zorunlu kıldığını, süreyi neyin uzattığını, taksitli satışta hakedişin nasıl işlediğini ve bu gecikmenin işletme sermayenize maliyetini nasıl hesaplayacağınızı anlattık.

Sanal POS Bloke Süresi Nedir?

Bloke süresi, kartlı bir ödeme işleminin gerçekleştiği tarih ile işlem tutarının üye işyerinin banka hesabında kullanılabilir hale geldiği tarih arasındaki süredir.

Terminoloji bankadan bankaya değişir, ancak pratikte üç kavram iç içe geçer:

Yani cümle şöyle kurulur: işlem tarihi + bloke süresi = valör tarihi, ve o tarihte hesaba geçen tutar brüt satış değil hakediş tutarıdır.

Buradaki en sık yanlış anlama, blokenin bir "ceza" veya bankanın keyfi bir uygulaması olduğu varsayımıdır. Bloke, kartlı ödeme sisteminin yapısından ve ödeme kuruluşunun üstlendiği riskten kaynaklanan, sözleşmeyle belirlenen bir süredir.

Bloke ile ön provizyon aynı şey değil

Bu ikisi karıştırılır, çünkü ikisinde de "para bekliyor" hissi vardır — ama bekleyen taraf farklıdır.

Ön provizyon müşteri tarafındaki bir tutar rezervidir (otel, araç kiralama, akaryakıt gibi tutarın sonradan netleştiği işlemlerde kullanılır). Bloke ise işlem kesinleştikten sonra işletmenin parasını beklettiği süredir. Bu yazının konusu ikincisidir.

Tahsilat Hangi Adımlardan Geçiyor?

Paranın "neden hemen gelmediğini" anlamak için işlemin arka planındaki zinciri görmek gerekir:

1. Yetkilendirme (otorizasyon): Sanal POS, kartı çıkaran bankadan onay alır. Bu adım saniyeler sürer ve müşteriye "ödeme onaylandı" denmesini sağlar. Ancak burada henüz para el değiştirmemiştir; sadece tutarın tahsil edilebilir olduğu teyit edilmiştir.
2. Gün sonu / işlem ibrazı: İşlemin bankalar arası takasa girebilmesi için tutarın işleme alınması gerekir. BKM'nin Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları Üye İşyeri Kılavuzu, bir işlemin kart hamilinin hesabına yansıtılabilmesi için işyerinin finansal kuruluşunun tutarı finansal kuruluşlar arasında takasa dahil etmesi gerektiğini; bunun için de işyeri tarafından POS gün sonu alınması veya manuel işlem tahsilatı yapılması gerektiğini belirtir. Kılavuz ayrıca işlemin aynı gün içinde gün sonuna alınmasının, geç ibraz nedeniyle chargeback riskiyle karşılaşmayı önleyeceğini söyler.
3. Takas ve hesaplaşma: İşlem, kart çıkaran kuruluş ile üye işyerinin finansal kuruluşu arasında takas merkezi üzerinden hesaplaşmaya girer.
4. Hakediş hesaplama: Brüt tutardan komisyon, varsa taksit maliyeti ve diğer kesintiler düşülür.
5. Hesaba geçiş (valör): Net hakediş, sözleşmede kararlaştırılan tarihte işletmenin hesabında kullanılabilir hale gelir.

Sanal POS'ta 2. adım genellikle otomatiktir (sistem gün sonunu kendisi alır); fiziki POS'ta ise gün sonunu almayı atlamak tahsilatı doğrudan geciktirir. Kendi kurulumunuzda gün sonunun otomatik mi manuel mi olduğunu bilmek, "para neden gelmedi" sorusunun en hızlı yanıtıdır.

Mevzuat Bloke Süresi İçin Ne Diyor?

Burada iki ayrı düzenleme birlikte okunur ve sonuç, çoğu işletmenin beklediğinden daha esnektir.

5464 sayılı Kanun: ödeme, sözleşmeye göre yapılır

5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 21 inci maddesi ("Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar"), ikinci fıkrasında şunu söyler:

"Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar, sözleşme yaptıkları üye işyerlerine kart hamillerinin gerçekleştirdikleri işlem bedellerini sözleşme hükümlerine uygun olarak ödemek zorundadır."

Kanun burada bir gün sayısı vermez. Ödeme yükümlülüğünü kurar, ancak süresini üye işyeri sözleşmesine bırakır. Yani "yasal bloke süresi 1 gündür" veya "en fazla 30 gündür" biçimindeki genellemelerin kanunda bir karşılığı yoktur; bakılacak yer sözleşmenizdir.

Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği: varsayılan süreler ve kritik istisna

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik'i (1 Aralık 2021 tarihli ve 31676 sayılı Resmî Gazete) ödeme işlemlerinin gerçekleştirilme sürelerini düzenler.

MADDE 67 – Ödeme hesabına yapılan ödemeler hükümleri şöyle işler:

• Gönderenin ödeme hizmeti sağlayıcısı, ödeme emrinin alındığı tarihte derhal ve her halükarda en geç izleyen iş günü sonuna kadar tutarı alıcının ödeme hizmeti sağlayıcısının hesabına gönderir (67/1). Yazılı sözleşme ile başlatılan işlemlerde bu süre bir iş günü uzatılabilir; daha uzun bir süre kararlaştırılsa bile süre ödeme emrinin alındığı tarihten itibaren dört iş gününü geçemez.
• Alıcının ödeme hizmeti sağlayıcısı, tutarın kendi hesabına geçtiği iş gününün sonuna kadar bu tutarı alıcının ödeme hesabına aktararak kullanımına hazır hale getirir (67/4).

Bu maddeye bakıp "o zaman blokenin bir günü geçmemesi gerekir" demek çekici görünür. Ancak Yönetmelik'in muafiyet bölümündeki hüküm tabloyu değiştirir:

MADDE 72 – Tüketici olmayan müşteriler: Müşterinin tüketici olmadığı ödeme işlemlerinde, taraflar arasında "ödeme hesabına yapılan ödemelerle ilgili olarak 67 nci maddede yer alan süreden farklı bir süre belirlenebilir."

Üye işyeri olarak siz tüketici değil, ticari müşterisinizdir. Dolayısıyla:

Sanal POS bloke süresi, mevzuatta sabit bir gün sayısıyla belirlenmiş değildir. 67 nci maddedeki süreler varsayılan kuraldır; ticari müşterilerle yapılan sözleşmede farklı bir süre kararlaştırılabilir ve uygulamada kararlaştırılan da bu olur.

Pratik sonuç nettir: bloke sürenizin kaynağı kanun değil, imzaladığınız üye işyeri sözleşmesidir. Sözleşmede süre yazmıyorsa veya "bankanın belirleyeceği süre" gibi açık uçlu bir ifade varsa, bunu imza öncesinde netleştirmek gerekir.

Komisyonun brüt tutardan düşülmesinin dayanağı

Hesaba brüt satış tutarının değil net hakedişin geçmesi de aynı Yönetmelik'te karşılığını bulur. MADDE 65/2 uyarınca alıcı ile alıcının ödeme hizmeti sağlayıcısı, tahsil edilecek ücretlerin ödeme işlemi tutarından düşülmesini kararlaştırabilir; bu durumda alıcıya yapılacak bildirimde ödeme işleminin tam tutarı ve ücretler ayrı ayrı belirtilir.

Bu, muhasebe açısından önemli bir haktır: bankadan aldığınız hakediş dökümünde brüt tutar ve komisyonun ayrı ayrı görünmesini isteyebilirsiniz. Kayıtları net tutar üzerinden atmak, hem hasılatı eksik göstermeye hem de gider tarafında komisyonun kaybolmasına yol açar.

İş Günü Nasıl Sayılır? Hafta Sonu ve Tatil Etkisi

Sürelerin "iş günü" cinsinden ifade edilmesi, takvim gününe göre ciddi farklar üretir. Yönetmelik'in 58 inci maddesi iki kuralı netleştirir:

• Ödeme emri gönderenin ödeme hizmeti sağlayıcısına iş günü dışında ulaşırsa, emir izleyen ilk iş günü alınmış sayılır (sağlayıcı aynı gün de yerine getirebilir).
• Ödeme hizmeti sağlayıcısı, bir iş günü içinde ödeme emrinin en son ne zaman alınacağına ilişkin bir saat belirleyebilir; bu saatten sonra alınan emir ertesi iş günü alınmış sayılır.

Pratikte bunun anlamı şudur: Cuma akşamı saat 22.00'de gelen bir siparişin tahsilat saati Cuma değil, Pazartesidir. Araya resmî tatil girerse zincir daha da uzar.

Somut bir örnek: bloke süresi "1 iş günü" olan bir kurulumda, resmî tatilin Perşembe–Cuma'ya denk geldiği bir haftada Çarşamba akşamı yapılan satışın hesaba geçişi Pazartesi'yi bulabilir — sözleşmedeki süre değişmediği halde takvimde 5 gün geçmiştir. Nakit akışı planlaması yaparken kritik ödeme günlerini (maaş, kira, tedarikçi vadesi) tatil öncesine sıkıştırmamak bu yüzden önemlidir.

Bloke Süresi Neden Var?

Bloke, ödeme hizmeti sağlayıcısının üstlendiği riski yönetme aracıdır. Kartlı bir işlemde para müşteriden çıkıp işletmeye ulaştıktan sonra bile geri dönebilir:

• Harcama itirazı (chargeback): Kart hamili işleme itiraz ederse tutar bankalar arası itiraz süreciyle geri alınabilir. BKM kılavuzu, iptal/iade itirazlarında kart hamillerinin itiraz türüne göre işlem tarihi, mal veya hizmetin teslim tarihi, iadenin yapılacağı tarih ya da ürünün sahteliğinin anlaşıldığı tarihten başlamak üzere 120 gün içinde itiraz edebileceğini belirtir. Süreç ve belge yükümlülükleri için chargeback (ters ibraz) rehberimize bakabilirsiniz.
• İade riski: Satış iptal edilir veya ürün iade edilirse tutarın müşteriye dönmesi gerekir. Para henüz işletmede değilse süreç tek adımda çözülür.
• Teslim öncesi tahsilat: Ön sipariş, uzun tedarik süresi veya hizmetin sonradan verildiği modellerde (kurs, üyelik, seyahat) hizmetin hiç verilmeme riski vardır. Bu tür işlerde bloke süresi tipik olarak daha uzun tutulur.
• Dolandırıcılık: Çalıntı kart veya sahte işyeri senaryolarında bloke, zararın büyümesini engelleyen ilk savunma hattıdır.

Bu yüzden bloke süresi pazarlığı, aslında bir risk pazarlığıdır. Riskinizi ölçülebilir biçimde düşürdüğünüzü gösterebilirseniz sürenin kısalması için elinizde somut bir argüman olur.

Bloke Süresini Etkileyen Faktörler

Sözleşmede yazan gün sayısı tek başına belirmez; ödeme kuruluşu şu başlıklara bakar:

• Sektör ve teslim modeli. Fiziksel ürünü hızlı teslim eden bir mağaza ile aylar sonrasına bilet satan bir işletmenin riski aynı değildir.
• İşlem hacmi ve geçmişi. Düzenli ciro geçmişi olan, aylardır sorunsuz çalışan bir işyerinin süresi genellikle daha kısadır. Yeni açılmış hesaplarda ilk dönem için daha uzun bir süre uygulanması yaygındır.
• Chargeback ve iade oranı. Yüksek itiraz oranı, bloke süresinin uzamasının ve ek teminat istenmesinin en sık nedenidir.
• Ortalama sepet tutarı. Tek işlemdeki tutar büyüdükçe risk yoğunlaşır.
• Taksitli satış payı. Taksit, hakediş takvimini kendi başına uzatan bir unsurdur (aşağıdaki bölüm).
• Kartın yurt içi/yurt dışı olması. Yurt dışı kartlarla yapılan işlemlerin takas ve hesaplaşma zinciri daha uzundur.
• 3D Secure kullanımı. Güvenli ödeme doğrulamasının varsayılan olması, itiraz riskini düşürdüğü ölçüde şartların iyileşmesine katkı sağlar.
• Banka mı, ödeme kuruluşu mu. Doğrudan banka sanal POS'u ile lisanslı bir ödeme kuruluşu üzerinden çalışmanın hakediş takvimi ve ücret yapısı farklı olabilir. Hangi modelle çalıştığınız sanal POS ile ödeme alma tarafındaki tüm sözleşme şartlarını etkiler.

Bu faktörler dönemsel olarak yeniden değerlendirilir. Sözleşmenizdeki sürenin ilk gün konuşulup sonsuza kadar sabit kaldığını varsaymayın; ciro ve itiraz oranı geçmişiniz olgunlaştıkça yeniden görüşme talep edebilirsiniz.

Taksitli Satışta Hakediş Nasıl İşler?

Taksit, bloke konusunun en çok karıştırılan tarafıdır. Müşteri 12 taksitle öderken işletme parayı nasıl alır? İki temel model vardır ve hangisinde olduğunuzu bilmek nakit akışı tablonuzun doğruluğunu belirler.

1. Taksit takvimine göre ödeme. İşletme, hakedişi müşterinin taksit ödemelerine paralel olarak, ay ay tahsil eder. Nakit akışı satışın tamamını değil, aylık dilimleri gösterir.

2. Peşinleştirme (peşin çekim). İşletme, taksitli satışın tamamını kısa sürede tahsil eder; buna karşılık taksit sayısına bağlı bir maliyete katlanır. Komisyon oranı taksitsiz işleme göre yüksektir.

Aradaki farkı 12.000 TL'lik, 6 taksitli bir satış üzerinden görmek en kolayı:

Tablodaki tutarlar modeli göstermek için sadeleştirilmiştir; kendi hesabınız için sözleşmenizdeki taksit komisyon tablosunu kullanmanız gerekir.

Karar verirken sorulacak soru "hangisi daha kârlı" değil, "nakit sıkışıklığının bana maliyeti, peşinleştirme maliyetinden yüksek mi" olmalıdır. Stok devir hızı yüksek ve tedarikçisine peşin ödeyen bir işletme için peşinleştirme rasyonel olabilirken, vadeli alım yapan bir işletme için gereksiz bir gider kalemidir. Bu karşılaştırmayı sağlıklı yapmak için önce nakit akış tablosunu kurmak gerekir.

Bloke Süresinin Nakit Akışına Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Bloke süresi, kalıcı olarak işletme dışında duran bir işletme sermayesi kalemi yaratır. Süre sabit kaldığı sürece bu tutar da sabit kalır: her gün yeni satışlar bloke olurken, eski satışlar hesaba geçer.

Hesabın çekirdeği tek satırdır:

Sürekli blokede duran ortalama tutar ≈ Günlük ortalama POS cirosu × Bloke süresi (gün)

Örnek: aylık POS cirosu 900.000 TL olan bir işletmede günlük ortalama ciro 30.000 TL'dir.

Tablo, blokenin neden bir "gecikme" değil bir finansman kalemi olduğunu gösterir. 7 günlük bloke, bu işletmeye sürekli 210.000 TL'lik bir sermaye bağlama yükü getirir. Bu tutarı kredi ile karşılamak zorunda kalırsanız, blokenin gerçek maliyeti o kredinin faizidir.

İki uyarı:

• Formül takvim günü yaklaşımıyla kaba bir büyüklük verir. Süreniz iş günü cinsindense ve cironuz hafta içine yığılıyorsa gerçek tutar bundan yüksek çıkar.
• Hesabı brüt ciro değil hakediş üzerinden yapmak daha doğrudur; blokede duran para komisyon düşülmüş net tutardır.

Bu rakamı bir kez hesaplamak, bloke süresini bir gün kısaltmanın ne kadar değerli olduğunu da gösterir: yukarıdaki örnekte her bir gün 30.000 TL'lik serbest nakit demektir.

Muhasebede Bloke Tahsilatlar Nasıl İzlenir?

Bloke süresinin en somut muhasebe etkisi şudur: satış kaydı ile banka kaydı aynı güne düşmez. Bu farkı ayrı bir hesapta izlemezseniz banka ekstresi ile satış kayıtları her ay birbirini tutmaz.

İşleyen kurgu üç adımdır:

1. Satış anında hasılat ve KDV kaydedilir; karşılığında henüz banka değil, tahsil edilmeyi bekleyen bir alacak doğar. Uygulamada kredi kartı slip alacakları için ayrı bir hazır değerler veya ticari alacak hesabı kullanılır; hangi hesap planı kaleminde izleyeceğinizi mali müşavirinizle netleştirin.
2. Hakediş geldiğinde banka hesabı borçlandırılır, bloke alacak hesabı kapatılır ve komisyon ayrı bir gider kalemi olarak kaydedilir. Komisyonu hasılattan mahsup ederek net tutar üzerinden kayıt atmak, hem hasılatı eksik gösterir hem de komisyon giderini kayıt dışı bırakır.
3. Ay sonunda mutabakat yapılır: bloke hesabının bakiyesi, henüz hesaba geçmemiş işlemlerin toplamına eşit olmalıdır. Eşit değilse arada gün sonuna girmemiş bir işlem, bir iade veya bir chargeback kesintisi vardır.

Bu üç adım manuel yürütüldüğünde ay sonu mutabakatı saatler alır. Banka hareketlerinin otomatik aktığı bir kurulumda (online banka entegrasyonu ve ön muhasebe programı tarafında) hakediş kayıtları işlemlerle eşleşir ve fark kalemleri kendiliğinden görünür hale gelir. Nakit ve banka tarafındaki genel kurgu için kasa takibi rehberi, müşteri bazlı takip için cari hesap rehberi tamamlayıcı okumadır.

Pazaryeri üzerinden satışta tablo bir kat daha karmaşıklaşır: orada bloke süresine pazaryerinin kendi hakediş takvimi ve komisyon kesintileri eklenir. İşlem kayıtlarının kaynağından akması bu yüzden daha da kritiktir (pazaryeri entegrasyonu).

Bloke Süresi Vergi Yükümlülüğünü Geciktirir mi?

Hayır. Bu, bloke konusunda en pahalı yanlış varsayımdır.

Katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay tahsilata değil işleme bağlıdır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, vergiyi doğuran olayı sayarken (a) bendinde "mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması" ifadesini kullanır; (b) bendinde ise malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belge verilmesi halinde, belgede gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere belgenin düzenlenmesi ile vergiyi doğuran olayın meydana geldiğini belirtir.

Pratik sonucu şudur: ayın sonunda yapılmış ve tutarı henüz blokede olan bir satışın KDV'si, para hesaba geçmemiş olsa bile o dönemin beyanına girer. Yani işletme, henüz tahsil etmediği bir satışın vergisini ödeyebilir.

Bu, özellikle ay sonuna doğru ciro yığılması olan ve bloke süresi uzun olan işletmelerde tekrar eden bir nakit sıkışıklığı üretir. Beyan ve ödeme takvimini bloke takvimiyle birlikte planlamak gerekir. İndirilecek KDV tarafındaki birikimin nasıl davrandığını devreden KDV yazımızda bulabilirsiniz.

Vergi oranları, beyan dönemleri ve uygulama detayları değişebildiğinden kendi durumunuza ilişkin hesaplamayı mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz.

Bloke Süresini Kısaltmak İçin Ne Yapılabilir?

Süre sözleşmeyle belirlendiği için, kısaltmanın yolu da sözleşmeyi yeniden konuşulabilir hale getirmekten geçer. İşe yarayan başlıklar:

• Sözleşmedeki süreyi ve tanımını okuyun. "1 gün" ifadesinin iş günü mü takvim günü mü olduğunu, gün sonu kesim saatinin kaç olduğunu ve taksitli işlemler için ayrı bir takvim uygulanıp uygulanmadığını netleştirin. Süre yazmayan veya tek taraflı değiştirilebilir bırakan maddeleri imza öncesinde sorun.
• Chargeback ve iade oranınızı düşürün. Ölçülebilir düşüş, süre pazarlığında en güçlü kozdur. Ekstrede tanınır bir işyeri adı kullanmak, teslim kanıtını sistematik toplamak ve iade taleplerini banka sürecine gitmeden çözmek bu oranı doğrudan etkiler.
• 3D Secure'u varsayılan bırakın. Doğrulamasız işlem hacmini düşürmek, risk profilinizi iyileştirir.
• Ciro geçmişinizi belgeleyin. Belirli bir süre sorunsuz çalıştıktan sonra şartların yeniden değerlendirilmesini talep edin; ödeme kuruluşları bu değerlendirmeyi rutin olarak yapar.
• Birden fazla teklif alın. Banka ve lisanslı ödeme kuruluşu tekliflerini yalnızca komisyon oranı üzerinden değil, komisyon + bloke süresi + taksit maliyeti üçlüsü üzerinden karşılaştırın. Bir puan düşük komisyon, uzun bloke süresinin getirdiği finansman yükünü karşılamayabilir.
• Peşinleştirmeyi bir seçenek olarak fiyatlayın. Nakde erken erişimin size maliyeti ile kredi maliyetinizi karşılaştırın; kararı hisle değil bu iki sayıyla verin.
• Ödeme kuruluşunun lisansını doğrulayın. Yetkisiz bir yapı üzerinden tahsilat, bloke süresinden çok daha büyük bir risktir. Çalıştığınız kuruluşun faaliyet izni bulunup bulunmadığını teyit edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Yasal bir azami bloke süresi var mı?

Kartlı ödemelerde üye işyerine yapılacak ödeme için kanunda sabit bir azami gün sayısı yoktur. 5464 sayılı Kanun md. 21/2 ödemenin "sözleşme hükümlerine uygun olarak" yapılmasını zorunlu kılar. Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği md. 67 varsayılan süreleri belirler, ancak md. 72 uyarınca müşterinin tüketici olmadığı işlemlerde sözleşmeyle farklı bir süre kararlaştırılabilir.

Para gelmedi, ne kontrol etmeliyim?

Sırayla: (1) İşlem gerçekten kesin satışa dönüştü mü, yoksa ön provizyonda mı kaldı? (2) Gün sonu alındı mı? (3) Sözleşmedeki bloke süresi kaç gün ve iş günü mü sayılıyor? (4) Araya hafta sonu veya resmî tatil girdi mi? (5) İlgili işlem için bir iade veya chargeback kesintisi var mı? Bu beş soru vakaların büyük kısmını açıklar.

Hesaba geçen tutar satış tutarından neden düşük?

Hesaba brüt satış değil hakediş geçer: komisyon, varsa taksit maliyeti ve dönem içindeki iade/chargeback kesintileri düşülmüştür. Yönetmelik md. 65/2, ücretlerin işlem tutarından düşülmesi kararlaştırıldığında bildirimde tam tutar ve ücretlerin ayrı ayrı gösterilmesini öngörür; hakediş dökümünüzü bu ayrıntıda isteyin.

Bloke süresi ile müşteriye tanıdığım vade aynı şey mi?

Değil. Bloke, kartla ödeyen müşterinin parasının size ulaşma süresidir. Vade ise müşteriye ödeme için tanıdığınız süredir. İkisi ayrı ayrı nakit akışı etkisi yaratır; ticari faturada vade sınırları için TTK 1530 çerçevesindeki ödeme vadesi yazımıza bakabilirsiniz.

Chargeback olursa blokedeki paradan mı kesilir?

Uygulamada itiraz edilen tutar hakedişten mahsup edilir; yani hesaba geçecek tutar azalır. Bu nedenle chargeback kesintilerini ayrı bir kalem olarak izlemek, aksi halde her ay yeniden aranan bir mutabakat farkı üretir.

Ön ödemeli/uzun teslim süreli iş yapıyorum, süre neden daha uzun?

Hizmetin veya ürünün sonradan sağlandığı modellerde, tutar tahsil edildikten sonra teslimin hiç gerçekleşmeme riski vardır. Ödeme kuruluşu bu riski bloke süresini uzatarak veya teminat isteyerek yönetir. Teslim süresini kısaltmak ve teslimi belgelemek bu değerlendirmeyi olumlu etkiler.

Sonuç

Sanal POS bloke süresi, kartlı ödemenin doğasında olan bir gecikmenin sözleşmeyle fiyatlanmış halidir. Üç cümlede özetlenebilir:

• Süre kanundan değil sözleşmeden gelir. 5464 sayılı Kanun ödemeyi sözleşmeye bağlar; Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği md. 67'deki varsayılan süreler, md. 72 uyarınca ticari müşterilerle farklı kararlaştırılabilir. Bu yüzden pazarlık masası kapanmış değildir.
• Bloke bir gecikme değil, finansman kalemidir. Günlük ciro × bloke günü kadar bir tutar sürekli işletme dışında durur; bu tutarın karşılığı, farkında olunmasa bile bir finansman maliyetidir.
• Tahsilatın gecikmesi yükümlülüğü geciktirmez. KDV'de vergiyi doğuran olay teslim veya belge düzenlenmesine bağlıdır; para blokede olsa da beyan zamanında yapılır.

Yapılacak ilk iş teknik değil idari: üye işyeri sözleşmenizi açıp bloke süresini, gün tanımını, kesim saatini ve taksit takvimini yazılı olarak teyit etmek. İkinci iş, blokedeki tutarı muhasebede ayrı bir kalem olarak izlemeye başlamak. Bu ikisi yapıldığında "para nerede" sorusu, ay sonunda aranan bir fark olmaktan çıkıp planlanabilir bir kaleme dönüşür.

Süreler, komisyon yapıları ve kart kuruluşu kuralları dönemsel olarak değişebildiğinden, kendi işletmeniz için geçerli süre ve oranları anlaşmalı olduğunuz banka ya da ödeme kuruluşuyla; vergi ve muhasebe tarafındaki uygulamayı ise mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz.

Kaynaklar

• 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu — kanun metni (TBMM)
• Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik (TCMB, PDF)
• BKM — Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları Üye İşyeri Kılavuzu (PDF)
• 3065 sayılı KDV Kanunu madde 10 (Vergiyi Doğuran Olay) — madde metni (PDF)