Stopaj, bir ödeme yapılırken verginin kaynağında kesilmesidir. Yani vergiyi geliri elde eden kişi sonradan ödemez; ödeme yapan kişi vergiyi keser, kalan tutarı öder ve kesilen vergiyi devlete bildirir.
En basit haliyle stopaj hesabı şudur:
Stopaj Tutarı = Brüt Tutar x Stopaj Oranı
Net Ödeme = Brüt Tutar - Stopaj Tutarı
Stopaj Nerelerde Karşımıza Çıkar?
Stopaj farklı ödeme türlerinde uygulanabilir. En sık görülen örnekler:
| Ödeme Türü | Yaygın Stopaj Mantığı |
|---|---|
| İş yeri kirası | Kiracı stopaj keser ve devlete öder |
| Serbest meslek ödemesi | Ödeme yapan taraf stopaj kesebilir |
| Ücret ödemesi | İşveren gelir vergisi stopajı keser |
| Kâr payı | Dağıtım sırasında stopaj uygulanabilir |
Stopaj oranı ödeme türüne göre değişir. Bu yüzden hesaplama yapmadan önce doğru oran kontrol edilmelidir.
Brüt Tutar Üzerinden Stopaj Hesaplama
Örnek:
Brüt ödeme: 10.000 TL
Stopaj oranı: %20
Stopaj tutarı: 10.000 x 0,20 = 2.000 TL
Net ödeme: 10.000 - 2.000 = 8.000 TL
Bu örnekte 10.000 TL brüt ödeme için 2.000 TL stopaj kesilir, karşı tarafa 8.000 TL net ödeme yapılır.
Net Tutar Verildiyse Brüt Nasıl Bulunur?
Bazen taraflar “net 8.000 TL ödeyeceğim” diye anlaşır. Bu durumda brüt tutarı bulmak gerekir.
%20 stopaj için formül:
Brüt Tutar = Net Tutar / 0,80
Stopaj Tutarı = Brüt Tutar - Net Tutar
Örnek:
Net ödeme: 8.000 TL
Stopaj oranı: %20
Brüt tutar: 8.000 / 0,80 = 10.000 TL
Stopaj tutarı: 10.000 - 8.000 = 2.000 TL
Yani net 8.000 TL ödeme için brüt tutar 10.000 TL, stopaj ise 2.000 TL olur.
Kısa Stopaj Formülleri
| İşlem | Formül |
|---|---|
| Stopaj tutarı | Brüt tutar x stopaj oranı |
| Net ödeme | Brüt tutar - stopaj tutarı |
| %20 stopajda brüt bulma | Net tutar / 0,80 |
| %10 stopajda brüt bulma | Net tutar / 0,90 |
| %15 stopajda brüt bulma | Net tutar / 0,85 |
Sonuç
Stopaj hesaplamanın mantığı basittir:
- Brüt tutar belliyse oranla çarpıp stopajı bulursunuz.
- Net tutar belliyse neti kalan orana bölüp brütü bulursunuz.
Paramset ile kira, hizmet ve gider kayıtlarınızı düzenli takip ederek stopajlı ödemeleri muhasebe sürecinde daha kontrollü yönetebilirsiniz.
